เลือกของเล่นวัยเตาะแตะ ให้ลูกเล่นต่อได้หลายแบบ

เคยไหม ตั้งใจเลือกของเล่นให้ลูกอย่างดี แต่พอแกะออกมา เจ้าตัวกลับหยิบกล่องไปเล่นก่อน ลองนึกภาพเด็กคนหนึ่งวางตุ๊กตาลงในกล่อง แล้วลากไปพร้อมบอกว่า “ขึ้นรถแล้ว!” กล่องธรรมดาในฉากสมมตินี้กลายเป็นรถได้ โดยไม่ต้องมีล้อหรือเสียงเครื่องยนต์เลย

ภาพแบบนี้ชวนให้เราถามก่อนซื้อว่า ของเล่นชิ้นนั้นเปิดทางให้ลูกทำอะไรได้บ้าง และพรุ่งนี้เขาจะคิดวิธีเล่นใหม่กับมันได้หรือเปล่า

มองหาของเล่นที่ลูกเป็นคนพาเรื่องไปต่อ

เด็กวัยเตาะแตะเรียนรู้ผ่านการลงมือทำ ของเล่นที่หยิบออก ใส่กลับ ต่อ หรือจัดวางได้หลายแบบ จึงเปิดโอกาสให้เด็กลองคิดและแก้ปัญหาระหว่างเล่น เช่น จะวางชิ้นไหนก่อน หรือทำอย่างไรให้สิ่งที่ต่ออยู่ไม่ล้ม ของเล่นชิ้นเดิมยังปรับวิธีเล่นตามความสามารถและความสนใจที่เปลี่ยนไปได้ด้วย

เวลาเลือก ลองนึกถึงการเล่นมากกว่าจำนวนปุ่มบนกล่อง ถ้าลูกชอบขนของ เราอาจมองหาของที่ใส่และหยิบออกได้ ถ้าชอบต่อ ก็เลือกชิ้นที่จับและประกอบได้เหมาะกับวัย ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากชุดใหญ่ ขอเพียงมีพื้นที่ให้ลูกลองทำอะไรด้วยตัวเอง

ส่วนของเล่นที่มีแสงหรือเสียง ลองดูด้วยว่าลูกได้ทำอะไรระหว่างเล่น เขาเลือก จัดวาง หรือคิดเรื่องต่อได้ไหม คำถามนี้ช่วยให้เรามองเห็นการเล่นจริงได้ชัดกว่าการนับว่าของเล่นมีลูกเล่นกี่อย่าง

ลองเปลี่ยนเรื่องเล่น โดยใช้ของเดิม

ไอเดียต่อไปนี้เป็นตัวอย่างที่ผู้เขียนเสนอสำหรับลองเล่นในบ้าน พ่อแม่เลือกปรับได้ตามสิ่งที่ลูกสนใจ โดยใช้ของเล่นที่เหมาะกับอายุของเขา

จากถ้วยใบเดิมเป็นร้านอาหาร

ลองวางถ้วยของเล่นกับตุ๊กตาไว้ใกล้กัน แล้วชวนว่า “วันนี้ตุ๊กตาอยากกินอะไรนะ” ลูกอาจยื่นถ้วยเปล่าให้ หรือบอกว่าเป็นข้าวกับแกง เรารับบทเป็นลูกค้าได้สักคน แต่ไม่ต้องกำหนดว่าร้านต้องมีเมนูอะไรหรือจัดโต๊ะอย่างไร

วันถัดไป ถ้วยเหล่านั้นอาจกลายเป็นตู้รถไฟเรียงต่อกัน หากลูกเปลี่ยนเรื่องเล่น ก็ลองตามเรื่องของเขาดู ของเดิมไม่จำเป็นต้องมีหน้าที่เดิมทุกครั้ง

จากบล็อกเป็นทางไปตลาด

ถ้ามีบล็อกชิ้นใหญ่ที่เหมาะกับวัย ลองชวนลูกทำทางให้ตุ๊กตาไปตลาด จุดหมายอาจเป็นมุมหนึ่งของเสื่อที่เล่นอยู่ พ่อแม่อาจถามสั้น ๆ ว่า “ตรงนี้จะเดินผ่านยังไงดี” แล้วเว้นเวลาให้ลูกลองจัดวางเอง

ถ้าลูกยังไม่อยากสร้างทาง แต่อยากเรียงบล็อกเป็นแถวยาว ก็เล่นแบบนั้นได้ ไม่ต้องรีบพากลับเข้ากิจกรรมที่เราคิดไว้ ไอเดียนี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้นให้ลองเล่นด้วยกัน

ก่อนเล่น ตรวจชิ้นส่วนให้เหมาะกับลูก

เมื่อจะใช้ของเล่นหรือของในบ้านแทนของเล่น ควรตรวจความปลอดภัยของชิ้นนั้นก่อน คำแนะนำของสมาคมกุมารแพทย์อเมริกันเน้นให้อ่านช่วงอายุและคำเตือนบนฉลาก ระวังชิ้นส่วนเล็กที่เด็กอาจนำเข้าปาก รวมถึงถ่านกระดุมและแม่เหล็กแรงสูงที่อาจหลุดออกมาและทำให้บาดเจ็บรุนแรงได้

สำหรับตัวอย่างในเรื่องนี้ ให้เลือกถ้วยและบล็อกที่เหมาะกับวัย ไม่มีชิ้นเล็กหลุดง่าย และตรวจของที่มีอยู่แล้วด้วย หากยังไม่ทราบช่วงอายุที่เหมาะสมหรือรายละเอียดของชิ้นส่วน ควรตรวจฉลากและข้อมูลผู้ผลิตเพิ่มเติมก่อนนำมาให้ลูกเล่น

ครั้งหน้าที่นั่งเล่นด้วยกัน ลองเริ่มจากของที่ลูกหยิบขึ้นมา แล้วถามว่า “วันนี้ชิ้นนี้จะเป็นอะไรดี” บางวันเราอาจได้เป็นลูกค้าร้านข้าว บางวันอาจได้ขึ้นรถไฟที่ลูกเพิ่งคิดขึ้นตรงหน้า